Παρασκήνιο - ΕΡΤ Αρχείο

Story LineΟι προπαγανδιστικές πρακτικές του καθεστώτος των συνταγματαρχών, αλλά και οι αντιδράσεις σε αυτές. Διακεκριμένοι άνθρωποι του πνεύματος και των τεχνών μιλούν αφενός για την προπαγάνδα της χούντας, αφετέρου για τον τρόπο με τον οποίο συγκροτήθηκε ένας αντιθετικός λόγος στο κυρίαρχο ιδεολογικό πλαίσιο που προσπάθησε να καθιερώσει η δικτατορία. Ο καθηγητής πανεπιστημίου Δημήτρης Μαρωνίτης μιλάει για τον τρόπο που χρησιμοποίησε η χούντα τον λόγο σε συνδυασμό και με τη χρήση των τηλεοπτικών μέσων για πρώτη φορά. Με αφορμή αποσπάσματα από λόγους του Γεωργίου Παπαδόπουλου, αποδομείται ο προφορικός λόγος ως ψεύδο-τελετουργικός καθαρευουσιάνικος, μεσσιανικός στον τόνο του, χειμαρρώδης και τελικά ασυνάρτητος. Υπογραμμίζεται η επιμονή στη χρήση αφελών ή εξευτελισμένων μεταφορών, όπως η μεταφορά του ασθενούς με τον γύψο, αλλά και εκείνη του πλοίου και του κυβερνήτη. Γίνεται επίσης λόγος για την μαγικού τύπου ρητορεία των συνταγματαρχών, όπου ο λόγος διαλύει το περιεχόμενο, ο ήχος του λόγου επιχειρεί να είναι καθηλωτικός και τελικά διαλυτικός της λογικής των θεατών/ακροατών. Ο Δ. Μαρωνίτης περιγράφει τους περιορισμούς έκφρασης που επιβλήθηκαν στους συγγραφείς, αλλά και γενικότερα σε όσους συνελήφθησαν από το καθεστώς. Μιλάει επίσης για τις σχέσεις και τα όρια των λόγων και των πράξεων και το πρόβλημα του λόγου ως μέσο εκτόνωσης ή προετοιμασίας της πολιτικής πράξης. Ο Μαρωνίτης θεωρεί ότι η πιο έντιμη απάντηση στο λόγο της δικτατορίας ήταν να εντοπιστούν τα όρια του λόγου, να εξηγήσουν δηλαδή ότι ο λόγος μπορεί να προετοιμάζει την πολιτική πράξη, αλλά δεν ταυτίζεται με αυτή. Εξηγεί ότι άνθρωποι ενεργοποιήθηκαν απέναντι στη χούντα όπως μόνο κατά τη γερμανική Κατοχή και ξεχωρίζει τη μετάφραση από τον Παύλο Ζάννα του πολύτομου μυθιστορήματος του Προυστ «Αναζητώντας τον χαμένο χρόνο» ως απάντηση στη γλωσσική απαιδευσία και στην έλλειψη κάθε πολιτιστικού ήθους που πρόβαλε η χούντα.

ChannelERT World

Showing9:00 AM